Chỉ còn đúng một tuần nữa, ngày 18 tháng 9 năm 2026, một trong những thay đổi quan trọng nhất về chính sách nhập cư trong năm sẽ chính thức có hiệu lực: quy định “public charge” (gánh nặng xã hội) mới của Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) sẽ áp dụng cho tất cả đơn xin thẻ xanh Mẫu I-485 nộp hoặc đóng dấu bưu điện từ ngày đó trở đi. Đối với hàng chục ngàn gia đình người Việt đang có hồ sơ bảo lãnh thân nhân hoặc điều chỉnh diện thường trú nhân, đây là một cột mốc thời gian không thể xem nhẹ.
Theo hướng dẫn mới nhất từ USCIS, những đơn I-485 nộp trước ngày 18 tháng 9 sẽ tiếp tục được xét theo tiêu chuẩn “public charge” ban hành năm 2022, vốn được xem là dễ thở hơn cho người nộp đơn. Nhưng bắt đầu từ ngày 18, viên chức di trú sẽ được phép cân nhắc một phạm vi rộng hơn nhiều các phúc lợi công cộng khi quyết định một người có khả năng trở thành gánh nặng cho ngân sách nhà nước hay không. USCIS cũng sẽ phát hành phiên bản mới của Mẫu I-485 đúng ngày 18 tháng 9, và sẽ từ chối tiếp nhận phiên bản cũ đề ngày 20 tháng 1 năm 2025 kể từ thời điểm đó. Cơ quan này có nhấn mạnh rằng việc từng nhận một phúc lợi công cộng không tự động khiến một người bị xem là không đủ điều kiện nhập cảnh hay điều chỉnh diện cư trú, nhưng giới luật sư di trú khuyên rằng hồ sơ nên được chuẩn bị càng đầy đủ và minh bạch càng tốt.
Một thay đổi khác cũng đang khiến nhiều gia đình bối rối là việc USCIS âm thầm thay thế Mẫu I-864 (Bản Cam Kết Bảo Trợ Tài Chính), một trong những giấy tờ bắt buộc đi kèm hồ sơ thẻ xanh diện gia đình. Phiên bản mới đề ngày 24 tháng 8 năm 2026 được công bố ngày 31 tháng 8, với thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở trang chữ ký: người bảo trợ tài chính khi ký tên nay đồng thời cho phép USCIS và Bộ Ngoại Giao lấy báo cáo tín dụng cá nhân của mình. Ban đầu USCIS không cho thời gian chuyển tiếp, khiến nhiều hồ sơ in sẵn phiên bản cũ có nguy cơ bị trả về. Nhưng đến ngày 4 tháng 9, cơ quan này đã đổi ý và cho phép sử dụng phiên bản cũ (đề ngày 17 tháng 10 năm 2024) thêm 30 ngày nữa, tức đến hết ngày 30 tháng 9. Từ ngày 1 tháng 10, chỉ phiên bản mới nhất mới được chấp nhận.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt các gia đình đang bảo lãnh cha mẹ, vợ chồng hoặc con cái theo diện F1, F2B, F3, F4, đây là giai đoạn cần đặc biệt cẩn thận. Bảng Lịch Chiếu Khán Thị Thực (Visa Bulletin) tháng 9 vừa công bố cho thấy các diện bảo lãnh gia đình có bước tiến đáng kể về ngày ưu tiên, nghĩa là nhiều hồ sơ chờ đợi lâu năm nay đã đến lượt được nộp đơn điều chỉnh diện thường trú. Nếu hồ sơ của quý vị đã đủ điều kiện và đã chuẩn bị xong, các luật sư di trú khuyên nên cân nhắc nộp trước ngày 18 tháng 9 để còn được xét theo tiêu chuẩn 2022 nhẹ nhàng hơn, thay vì chờ đợi rồi phải đối mặt với tiêu chuẩn mới chặt chẽ hơn.
Ngoài hai thay đổi lớn nói trên, USCIS gần đây cũng siết chặt việc điều tra hồ sơ nhập tịch: viên chức có thể liên lạc trực tiếp với hàng xóm, chủ nhà hoặc đồng nghiệp của người nộp đơn N-400 để xác minh nơi cư trú, việc làm và nhân thân. Song song đó, đề nghị tăng lệ phí nhập tịch từ 760 đô la lên 1.330 đô la cho hồ sơ giấy cũng đang chờ được thông qua sau khi hết hạn lấy ý kiến công chúng.
Các tổ chức hỗ trợ pháp lý cho cộng đồng gốc Việt khuyến cáo bà con nên rà soát kỹ ngày phát hành in ở góc dưới mỗi mẫu đơn I-485, I-864, I-864A trước khi gửi đi, đồng thời giữ liên lạc chặt chẽ với luật sư hoặc văn phòng trợ giúp di trú uy tín trong giai đoạn chuyển tiếp nhiều biến động này. Một sơ suất nhỏ về phiên bản mẫu đơn hay một khoảng trống trong hồ sơ tài chính bảo trợ cũng có thể khiến toàn bộ hồ sơ bị trả về, kéo dài thời gian chờ đợi vốn đã rất dài của nhiều gia đình.